Με ανοιχτά χαρτιά η Δημοτική Αρχή Μαμάκου για Τελωνείο, Σιδηροδρομικό Σταθμό και οικόπεδο πρ.ΙΚΑ – Από τη στασιμότητα ξανά σε κίνηση χρόνιες εκκρεμότητες της Λάρισας

Από τη στασιμότητα ετών ξανά σε κίνηση βρίσκονται τρεις μεγάλες εκκρεμότητες για την πόλη της Λάρισας, με τη Δημοτική Αρχή να προχωρά με συγκεκριμένο, οργανωμένο, βηματισμό για την επίλυση, την υλοποίηση έργων και την αποτελεσματική διεκδίκηση των βέλτιστων λύσεων για την πόλη και τους κατοίκους της.

Ο λόγος γίνεται για το οικόπεδο του πρώην ΙΚΑ, την ευρύτερη περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού και το διαχρονικό αίτημα για την απομάκρυνση των ελεγχόμενων φορτηγών και βαρέων οχημάτων από τον αστικό ιστό, στην περιοχή Φαρσάλων-Μαρτάλη.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, δεν πρόκειται για ζητήματα που γεννήθηκαν στη σημερινή δημοτική περίοδο, αλλά για ζητήματα που έχουν πίσω τους συζητήσεις, σχεδιασμούς, προσπάθειες, αλλά και περιόδους μεγάλης στασιμότητας. Μέσα σε μόλις 2,5 χρόνια και στις τρεις υποθέσεις έχουν γίνει συγκεκριμένα βήματα, έχουν κατατεθεί προτάσεις και έχουν ανοίξει εκ νέου διαδικασίες με τους αρμόδιους φορείς.

l Στην υπόθεση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, ο Δήμος επανέφερε συγκεκριμένες διεκδικήσεις και διεκδικεί θεσμικό ρόλο στον σχεδιασμό -κομβικό στοιχείο αποτελούν οι δύο δημοτικές διεκδικήσεις: τη διάνοιξη της προέκτασης της οδού Ν.&Ε. Γουργιώτη έως την οδό Δούκα και την παραχώρηση κατά χρήση έκτασης που περιλαμβάνει τον ιστορικό Θεσσαλικό Σταθμό και τον Σταθμό–Τελωνείο του 1883.

l Για το οικόπεδο του πρ.ΙΚΑ, το αίτημα είναι να περάσει στον Δήμο και να αξιοποιηθεί προς όφελος της πόλης, με τις ενέργειες να επικεντρώνονται στο να βρεθεί ο νομικά και πολεοδομικά εφαρμόσιμος δρόμος που θα επιτρέψει να ολοκληρωθεί η υπόθεση.

l Από το “αν” στο “πώς” – Η πιο χαρακτηριστική αλλαγή αφορά στο ότι επί δεκαετίες η Λάρισα συζητούσε αν θα φύγουν κάποτε τα φορτηγά από την πόλη, ενώ σήμερα η συζήτηση αφορά πού και πώς θα μεταφερθεί ο τελωνειακός έλεγχος, ποια λύση ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και ποιες υποδομές απαιτούνται.

Η Δημοτική Αρχή ανοίγει τα χαρτιά της αναφορικά με αυτά τα τρία κομβικά ζητήματα για την πόλη της Λάρισας, παρουσιάζοντας συγκεκριμένα στοιχεία αναφορικά με το πού βρισκόταν το καθένα από αυτά, τι έχει γίνει μέχρι σήμερα και ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Οικόπεδο πρ.ΙΚΑ: Ο στόχος παραμένει, αλλά με εφαρμόσιμη λύση

Η απόκτηση του οικοπέδου του πρώην ΙΚΑ αποτελεί διαχρονική επιδίωξη της πόλης. Η σημερινή Δημοτική Αρχή αναγνωρίζει τη σημασία της απόφασης που είχε επιτευχθεί το 2023. Ωστόσο, άλλο η απόφαση και άλλο η δυνατότητα ολοκλήρωσης μιας ανταλλαγής.

Την 1η Ιανουαρίου 2024 δεν υπήρχε μεταβίβαση του ακινήτου, υπογεγραμμένη σύμβαση ανταλλαγής ή ώριμο έργο αξιοποίησης. Όταν στη συνέχεια προέκυψαν ουσιαστικά προβλήματα με τον μηχανισμό της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, ο Δήμος επέλεξε να αναζητήσει διαφορετική λύση.

Τον Μάιο του 2026 πρότεινε νέο σχήμα ανταλλαγής, χωρίς τον συγκεκριμένο μηχανισμό, και τον Ιούνιο κατέθεσε στον e-ΕΦΚΑ πρόταση για δύο δημοτικά ακίνητα στη Νεάπολη, συνοδευόμενη από τοπογραφικά, πολεοδομικά στοιχεία και εκτιμητικές εκθέσεις. Η πρόταση βρίσκεται υπό εξέταση.

Ο στόχος, συνεπώς, παραμένει ο ίδιος: το οικόπεδο να περάσει στον Δήμο και να αξιοποιηθεί προς όφελος της πόλης. Το ζητούμενο πλέον είναι να βρεθεί ο νομικά και πολεοδομικά εφαρμόσιμος δρόμος που θα επιτρέψει να ολοκληρωθεί η υπόθεση.

Σιδηροδρομικός Σταθμός: Η πόλη δεν μπορεί να είναι θεατής

Η περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αναπτυξιακές και πολεοδομικές εκκρεμότητες της Λάρισας. Μια περιοχή μέσα στον αστικό ιστό, με σημαντικό δημόσιο και ιστορικό αποτύπωμα, η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως ζήτημα αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας.

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια ο Δήμος έχει επαναφέρει τα ζητήματα αυτά στις επαφές του με ΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ, ενώ ήδη από τον Ιανουάριο του 2025 ζήτησε θεσμικό και ουσιαστικό διάλογο για το σύνολο της περιοχής.

Παράλληλα έχει καταθέσει δύο συγκεκριμένες διεκδικήσεις: τη διάνοιξη της προέκτασης της οδού Ν. & Ε. Γουργιώτη έως την οδό Δούκα και την παραχώρηση κατά χρήση έκτασης που περιλαμβάνει τον ιστορικό Θεσσαλικό Σταθμό και τον Σταθμό–Τελωνείο του 1883.

Απέναντι, μάλιστα, στη διερευνητική πρωτοβουλία της ΓΑΙΑΟΣΕ το καλοκαίρι του 2026, ο Δήμος έθεσε συγκεκριμένες προτεραιότητες: σύνδεση και προσβασιμότητα, προστασία της σιδηροδρομικής κληρονομιάς, δημόσιοι και κοινόχρηστοι χώροι, πράσινο, προστασία της λειτουργίας του Σιδηροδρομικού Σταθμού και σεβασμός στον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Το μήνυμα είναι σαφές: ο Δήμος μπορεί να μην είναι ιδιοκτήτης της έκτασης, αλλά η Λάρισα δεν μπορεί να είναι απλός θεατής των αποφάσεων για ένα τόσο σημαντικό τμήμα της πόλης.

Τελωνείο: Η συζήτηση πέρασε από το «αν» στο «πώς»

Εκεί όπου η μεταβολή των δεδομένων είναι περισσότερο εμφανής είναι η υπόθεση του Τελωνείου.

Η ανάγκη να σταματήσουν τα βαρέα οχήματα που προσέρχονται για τελωνειακό έλεγχο να εισέρχονται στον αστικό ιστό αποτελεί αίτημα δεκαετιών. Η κατασκευή εγκαταστάσεων στο Ομορφοχώρι ξεκίνησε το 1991, σταμάτησε και τριάντα πέντε χρόνια αργότερα η υπόθεση παρέμενε ανοιχτή.

Στις 28 Απριλίου 2026, όμως, δημιουργήθηκε ένα νέο δεδομένο: ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης αποδέχθηκε δημόσια το αίτημα του Δημάρχου και των πολιτών της Λάρισας και δεσμεύθηκε για την ενεργοποίηση της διαδικασίας. Ακολούθησαν συγκεκριμένες ενέργειες: ο Δήμος κατέθεσε επτά εναλλακτικές θέσεις, η ΑΑΔΕ προχώρησε στην αξιολόγησή τους, πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες, μεταξύ άλλων και στο Ομορφοχώρι και ακολούθησαν συναντήσεις για τις τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις και το πλαίσιο συνεργασίας.

Οριστική επιλογή χώρου δεν έχει γίνει. Υπάρχει, όμως, πλέον διαδικασία, πολιτική δέσμευση, εναλλακτικές προτάσεις, αξιολόγηση και συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο χαρακτηριστική αλλαγή: επί δεκαετίες η Λάρισα συζητούσε αν θα φύγουν κάποτε τα φορτηγά από την πόλη. Σήμερα η συζήτηση αφορά πού και πώς θα μεταφερθεί ο τελωνειακός έλεγχος, ποια λύση ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και ποιες υποδομές απαιτούνται.

Το μέτρο είναι η απόσταση που διανύθηκε

«Κανένα από τα τρία ζητήματα δεν είναι απλό. Κανένα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Δήμο. Και κανένα δεν πρέπει να εμφανιστεί ως τελειωμένο πριν πραγματικά ολοκληρωθεί. Υπάρχει όμως ένα αντικειμενικό μέτρο για να αξιολογείται η πορεία μιας χρόνιας εκκρεμότητας: πού βρισκόταν και πού βρίσκεται σήμερα», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος Λαρισαίων, κ.Θανάσης Μαμάκος.

Ο ίδιος αναφέρει πως μέσα σε 2,5 χρόνια, για το οικόπεδο του πρ.ΙΚΑ αναζητήθηκε νέος εφαρμόσιμος δρόμος για την ανταλλαγή, ενώ για την υπόθεση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, ο Δήμος επανέφερε συγκεκριμένες διεκδικήσεις και διεκδικεί θεσμικό ρόλο στον σχεδιασμό. Στο Τελωνείο ένα αίτημα δεκαετιών απέκτησε κυβερνητική δέσμευση και συγκεκριμένη διαδικασία διερεύνησης της λύσης.

«Οι μεγάλες εκκρεμότητες μιας πόλης δεν εξαφανίζονται επειδή είναι δύσκολες ούτε λύνονται με μια ανακοίνωση.

Αυτή είναι και η λογική με την οποία η Δημοτική Αρχή επιλέγει να τις αντιμετωπίζει: όχι ως προβλήματα που επειδή υπάρχουν πολλά χρόνια μπορούν να περιμένουν κι άλλο, αλλά ως υποθέσεις στις οποίες κάθε θητεία οφείλει να προσθέτει πραγματικά βήματα προς τη λύση.

Και τελικά εκεί θα κριθεί και η αποτελεσματικότητα: όχι στο πόσο παλιό είναι ένα πρόβλημα ούτε στο πόσες φορές έχει συζητηθεί, αλλά στο πόσο πιο κοντά στη λύση του βρίσκεται η πόλη σήμερα από ό,τι βρισκόταν χθες», καταλήγει ο κ.Μαμάκος.