Τι είναι το ψηφιακό ευρώ και γιατί το χρειάζεται η ΕΕ;

Το ψηφιακό ευρώ θα σας δίνει τη δυνατότητα να πληρώνετε ηλεκτρονικά τόσο σε καταστήματα όσο και στο διαδίκτυο, αλλά και να στέλνετε χρήματα σε άλλους. Θα συνυπάρχει με τα μετρητά, προσφέροντας έναν ακόμη τρόπο πληρωμής στην ψηφιακή οικονομία της ΕΕ.

Παράλληλα, θα προσφέρει μια ευρωπαϊκή λύση για τις ηλεκτρονικές πληρωμές και θα μειώσει την εξάρτηση της ΕΕ από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από τρίτες χώρες. Έτσι, θα ενισχύσει την ψηφιακή και νομισματική αυτονομία της ΕΕ.

Το ψηφιακό ευρώ βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ, στο πλαίσιο του Συμβουλίου, διαπραγματεύονται μεταξύ τους αυτή την περίοδο τους κανόνες για την εισαγωγή αυτής της νέας μορφής χρήματος.

Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε περισσότερα για το ψηφιακό ευρώ, τον τρόπο λειτουργίας του, τι θα σημαίνει για εσάς και την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς και πότε αναμένεται να κυκλοφορήσει.

Τι είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς θα λειτουργεί;
Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια νέα μορφή ηλεκτρονικού χρήματος, την οποία θα εκδίδει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Θα συνυπάρχει με τα μετρητά (χαρτονομίσματα και κέρματα) και θα μπορεί να χρησιμοποιείται από οποιονδήποτε θέλει να πληρώσει με ευρώ, τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου, στις χώρες της ευρωζώνης.

Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, θα μπορεί να χρησιμοποιείται και σε χώρες της ΕΕ που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει το ευρώ.

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι δημόσιο χρήμα, όπως ακριβώς τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα που εκδίδει η ΕΚΤ. Σήμερα μπορείτε να χρησιμοποιείτε απευθείας χρήματα κεντρικής τράπεζας μόνο με τη μορφή μετρητών.

Τα χρήματα που βλέπετε στον τραπεζικό σας λογαριασμό είναι διαφορετικά: τα εκδίδει η εμπορική τράπεζα στην οποία έχετε τον λογαριασμό σας. Με αυτά τα χρήματα πληρώνετε, για παράδειγμα, όταν χρησιμοποιείτε την τραπεζική σας κάρτα ή κάνετε τραπεζική μεταφορά. Όταν κάνετε ανάληψη μετρητών από τον λογαριασμό σας, τα χρήματα που έχετε στην τράπεζα μετατρέπονται σε χρήματα κεντρικής τράπεζας. Όταν καταθέτετε μετρητά στον λογαριασμό σας, συμβαίνει το αντίθετο.

Σε τι θα διαφέρει το ψηφιακό ευρώ από τα μετρητά και τα χρήματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς;
Το ψηφιακό ευρώ θα είναι η ψηφιακή μορφή των μετρητών, αντί για τα φυσικά χαρτονομίσματα και κέρματα.
Θα είναι δημόσιο χρήμα και όχι χρήμα που εκδίδουν οι εμπορικές τράπεζες.
Θα εκδίδεται από την ΕΚΤ και θα έχει πάντα την ίδια αξία με τα μετρητά: ένα ψηφιακό ευρώ θα αξίζει όσο ένα κέρμα του ενός ευρώ.
Θα αντικαταστήσει το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά ή άλλους τρόπους πληρωμής;
Όχι. Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά ούτε θα υποχρεώσει κανέναν να πληρώνει ηλεκτρονικά. Θα προσφέρει στους πολίτες μία ακόμη επιλογή πληρωμής, παράλληλα με τα μετρητά, τις κάρτες, τις τραπεζικές εφαρμογές και τους άλλους τρόπους πληρωμής που χρησιμοποιούν σήμερα. Ο καθένας θα μπορεί να επιλέγει ελεύθερα πώς θέλει να πληρώνει.

Οι χώρες της ευρωζώνης θα υποχρεούνται από τον νόμο να διασφαλίζουν ότι τα μετρητά παραμένουν διαθέσιμα στους πολίτες. Θα μπορείτε, επομένως, να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε χαρτονομίσματα και κέρματα. Οι κανόνες της ΕΕ θα εξακολουθήσουν επίσης να προστατεύουν το δικαίωμά σας να πληρώνετε με μετρητά. Κατά κανόνα, οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να αρνούνται πληρωμές με μετρητά. Θα υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση αυτόματων πωλητών και άλλων σημείων πληρωμής χωρίς προσωπικό.

Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει επίσης να παρακολουθούν αν όλοι οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και να διασφαλίζουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μετρητά. Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να λαμβάνεται για όσους βασίζονται περισσότερο στα μετρητά, όπως οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που δεν έχουν εύκολα πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.

Σε τι θα διαφέρει η πληρωμή με ψηφιακό ευρώ από την πληρωμή με κάρτα;
Σήμερα, όταν πληρώνετε με κάρτα ή μέσω τραπεζικής εφαρμογής, χρησιμοποιείτε χρήματα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό. Η πληρωμή μπορεί επίσης να πραγματοποιείται μέσω ιδιωτικών δικτύων πληρωμών, όπως η Visa ή η Mastercard. Με το ψηφιακό ευρώ, θα πληρώνετε με δημόσιο χρήμα που εκδίδει η ΕΚΤ.

Για εσάς, η διαδικασία πληρωμής δεν θα διαφέρει και πολύ. Θα μπορείτε να χρησιμοποιείτε το ψηφιακό ευρώ μέσω μιας εφαρμογής ή ενός ψηφιακού πορτοφολιού και να πληρώνετε σε καταστήματα, στο διαδίκτυο ή να στέλνετε χρήματα σε άλλους. Η βασική διαφορά θα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιείται η πληρωμή στο παρασκήνιο.

Είναι το ψηφιακό ευρώ κρυπτονόμισμα; Μπορείτε να επενδύσετε σε αυτό;
Όχι. Σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα, η αξία του ψηφιακού ευρώ δεν θα αυξομειώνεται. Ένα ψηφιακό ευρώ θα έχει πάντα την ίδια αξία με ένα ευρώ σε μετρητά ή στον τραπεζικό σας λογαριασμό. Το ψηφιακό ευρώ θα προορίζεται για πληρωμές και όχι για επενδύσεις. Επίσης, δεν θα σας αποφέρει τόκους.

Πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ στην καθημερινότητά σας;
Το ψηφιακό ευρώ θα σας προσφέρει έναν ακόμη τρόπο να πληρώνετε σε καταστήματα, να κάνετε αγορές στο διαδίκτυο ή να στέλνετε χρήματα σε άλλους. Παράλληλα, θα προστατεύει την ιδιωτική σας ζωή στον ίδιο βαθμό με τις πληρωμές με μετρητά. Δεν έχει ακόμη καθοριστεί το ανώτατο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να έχει κάθε άτομο.

Το ψηφιακό ευρώ στην πράξη
Θα μπορείτε να έχετε τα ψηφιακά σας ευρώ σε ειδικό λογαριασμό στην τράπεζά σας, σε άλλη τράπεζα της επιλογής σας ή σε άλλον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών. Όλοι αυτοί οι πάροχοι θα πρέπει να διαθέτουν την απαραίτητη άδεια για να προσφέρουν τη συγκεκριμένη υπηρεσία.

Το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να διατίθεται σε ολόκληρη την ΕΕ από διάφορους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όπως τράπεζες, παρόχους ηλεκτρονικού χρήματος, ταχυδρομεία και αδειοδοτημένους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων.

Θα μπορείτε να πληρώνετε με ψηφιακό ευρώ μέσω μιας εφαρμογής ή ενός ψηφιακού πορτοφολιού, για παράδειγμα στο κινητό σας τηλέφωνο. Θα μπορείτε επίσης να κάνετε ορισμένες πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Οι λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας του ψηφιακού ευρώ δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Θα δοκιμαστούν, ωστόσο, πριν από την κυκλοφορία του.

Σύμφωνα με τους προτεινόμενους κανόνες, οι περισσότερες επιχειρήσεις στην ευρωζώνη θα υποχρεούνται να δέχονται πληρωμές με ψηφιακό ευρώ. Θα υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, ορισμένες μικρές επιχειρήσεις που δεν δέχονται άλλους τρόπους ηλεκτρονικής πληρωμής ενδέχεται να εξαιρούνται.

Στην καθημερινότητά σας, θα μπορείτε να χρησιμοποιείτε ψηφιακά ευρώ για να πληρώνετε σε καταστήματα, να κάνετε αγορές στο διαδίκτυο ή να στέλνετε χρήματα σε άλλους.

Θα προστατεύει το ψηφιακό ευρώ την ιδιωτικότητά σας και τα προσωπικά σας δεδομένα;
Η προστασία της ιδιωτικής ζωής θα είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ. Η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να συνδέει άμεσα τις επιμέρους πληρωμές με συγκεκριμένους χρήστες. Θα υπάρχουν επίσης μέτρα που θα επιτρέπουν τον έλεγχο των συναλλαγών χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα. Θα χρησιμοποιούνται μόνο τα προσωπικά δεδομένα που είναι απαραίτητα για την πραγματοποίηση των πληρωμών.

Το ψηφιακό ευρώ θα το διαχειρίζεται εντός της ΕΕ ένας δημόσιος φορέας, η ΕΚΤ, και όχι ιδιωτικές εταιρείες που έχουν εμπορικό συμφέρον να αξιοποιούν τα προσωπικά σας δεδομένα. Για τον λόγο αυτό, θα προσφέρει μεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικής σας ζωής από ό,τι οι σημερινές πληρωμές με κάρτα. Θα εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Όταν θα πληρώνετε με ψηφιακό ευρώ χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, μόνο εσείς και το άτομο που λαμβάνει τα χρήματα θα γνωρίζετε τις λεπτομέρειες της συναλλαγής. Έτσι, η προστασία της ιδιωτικής σας ζωής θα είναι παρόμοια με εκείνη που προσφέρουν οι πληρωμές με μετρητά.

Θα υπάρχει όριο στο ποσό των ψηφιακών ευρώ που θα μπορείτε να έχετε;
Θα υπάρχει όριο στο ποσό των ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να έχει κάθε άτομο. Στόχος είναι να αποτραπεί η μαζική μεταφορά χρημάτων από τραπεζικούς λογαριασμούς σε ψηφιακά ευρώ, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στις τράπεζες. Το ακριβές όριο δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Είναι το ψηφιακό ευρώ καλή ιδέα;
Το ψηφιακό ευρώ θα καλύψει ένα κενό στην ψηφιακή οικονομία της Ευρώπης, καθώς θα επιτρέπει στους πολίτες να χρησιμοποιούν ψηφιακά δημόσιο χρήμα για τις ηλεκτρονικές τους πληρωμές. Παράλληλα, δεν θα κοστίζει περισσότερο από τα σημερινά συστήματα πληρωμών και θα μειώσει την εξάρτηση της ΕΕ από συστήματα που ελέγχονται από τρίτες χώρες. Έτσι, θα ενισχύσει την αυτονομία της ΕΕ στον τομέα των πληρωμών.

Ένας ψηφιακός τρόπος για να χρησιμοποιείτε μετρητά, με ή χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο
Σήμερα δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μετρητά για να πληρώσετε στο διαδίκτυο, καθώς τα χρήματα που εκδίδει η ΕΚΤ διατίθενται μόνο σε φυσική μορφή, δηλαδή ως χαρτονομίσματα και κέρματα. Το ψηφιακό ευρώ θα σας δίνει τη δυνατότητα να χρησιμοποιείτε δημόσιο χρήμα και στις ηλεκτρονικές πληρωμές. Θα μπορείτε επίσης να κάνετε πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Οι πληρωμές αυτές μεταξύ ιδιωτών θα είναι δωρεάν.

Χαμηλότερα τέλη για τις επιχειρήσεις
Οι βασικές υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ για τους ιδιώτες θα παρέχονται δωρεάν. Σε αυτές θα περιλαμβάνονται το άνοιγμα και η χρήση λογαριασμού ψηφιακού ευρώ, η διατήρηση ψηφιακών ευρώ σε ψηφιακό πορτοφόλι και η πραγματοποίηση βασικών πληρωμών.

Σήμερα οι επιχειρήσεις πληρώνουν τέλη όταν οι πελάτες τους χρησιμοποιούν κάρτες. Σύμφωνα με τους προτεινόμενους κανόνες, τα τέλη που θα καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για τις υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ θα έχουν ανώτατο όριο και θα είναι χαμηλότερα από τα σημερινά τέλη. Το ύψος των τελών θα καθορίζεται εντός της ΕΕ, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει σήμερα.

Μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση στα συστήματα πληρωμών εκτός ΕΕ
Οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης εξαρτώνται σήμερα σε μεγάλο βαθμό από διεθνή συστήματα πληρωμών με κάρτα, κυρίως από τα δίκτυα Visa και Mastercard, που εδρεύουν στις ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές χωρίς μετρητά, καθώς και η διαχείριση των σχετικών προσωπικών δεδομένων και των τελών, πραγματοποιούνται εκτός ΕΕ.

Η εξάρτηση αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε περιπτώσεις στις οποίες πολίτες της ΕΕ έχασαν την πρόσβαση στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς λόγω αποφάσεων που ελήφθησαν εκτός ΕΕ. Για παράδειγμα, τον Αύγουστο του 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στον Γάλλο πολίτη Νικολά Γκιγιού, δικαστή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, λόγω του ρόλου του στην έκδοση εντάλματος σύλληψης κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ως αποτέλεσμα, ο ίδιος και η οικογένειά του έχασαν ουσιαστικά την πρόσβαση σε σημαντικές υπηρεσίες πληρωμών που συνδέονται με τις ΗΠΑ, όπως αυτές της Visa και της Mastercard. Επειδή τα δίκτυα αυτά αποτελούν βασικό μέρος των ευρωπαϊκών υποδομών πληρωμών, οι κυρώσεις περιόρισαν επίσης την πρόσβασή του σε πολλές υπηρεσίες πληρωμών στην Ευρώπη.

Το ψηφιακό ευρώ θα εκδίδεται και θα χρησιμοποιείται εντός της ΕΕ, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία των πολιτών από παρόμοιες καταστάσεις.

Θα προσφέρει στους πολίτες σε ολόκληρη την ευρωζώνη μια ευρωπαϊκή επιλογή για τις πληρωμές τους και θα μειώσει την εξάρτηση της ΕΕ από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από τρίτες χώρες.

Πότε θα κυκλοφορήσει το ψηφιακό ευρώ;
Το ψηφιακό ευρώ βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας. Για να μπορέσει να κυκλοφορήσει, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι χώρες της ΕΕ πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν στους σχετικούς κανόνες και να εγκρίνουν τη νομοθεσία.

Παράλληλα, η ΕΚΤ πρέπει να ολοκληρώσει τις τεχνικές προετοιμασίες. Η ΕΚΤ έχει αναφέρει ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να τεθεί σε κυκλοφορία έως το 2029, ανάλογα με το πότε θα εγκριθεί η σχετική νομοθεσία.

Έγκριση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ διαπραγματεύονται μεταξύ τους αυτή την περίοδο τις τελικές λεπτομέρειες των κανόνων για το ψηφιακό ευρώ.

Το Κοινοβούλιο θέλει το ψηφιακό ευρώ να είναι ασφαλές, να προστατεύει την ιδιωτική ζωή των χρηστών και οι βασικές υπηρεσίες του να παρέχονται δωρεάν στους ιδιώτες. Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης να καθοριστεί σαφές ανώτατο όριο στο ποσό των ψηφιακών ευρώ που μπορεί να έχει κάθε άτομο. Παράλληλα, ζητούν να γίνουν εκτενείς δοκιμές πριν από την έναρξη λειτουργίας του συστήματος και να ενημερωθεί με σαφήνεια το κοινό.

Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα επιδιώξουν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τη νομοθεσία και το χρονοδιάγραμμα για την ενδεχόμενη κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ έως το τέλος του 2026. Ακόμη και μετά την έγκριση της νομοθεσίας, θα εναπόκειται στην ΕΚΤ να αποφασίσει πότε θα εκδώσει το ψηφιακό ευρώ.

Οι τεχνικές προετοιμασίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Προτού κυκλοφορήσει το ψηφιακό ευρώ, η ΕΚΤ θα πρέπει να ολοκληρώσει τις εργασίες για την πλατφόρμα του, να πραγματοποιήσει πιλοτικές δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες και να οριστικοποιήσει τους κανόνες λειτουργίας του.

Αφού ολοκληρωθεί αυτή η προετοιμασία, οι τράπεζες, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι επιχειρήσεις θα έχουν δύο χρόνια για να προετοιμαστούν, προτού το ψηφιακό ευρώ γίνει ευρέως διαθέσιμο στα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα έως το 2029, ανάλογα με το πότε θα εγκριθεί η σχετική νομοθεσία

Δείτε και αυτά